چهره ها، همان عواملی که در جامعه توسعه نیافته ای مانند ایران حتی بیش از نهادهای سیاسی و اجتماعی حائز اهمیت هستند.[۱]
هر کس این خصوصیت فضای سیاسی و اجتماعی ایران را نادیده بگیرد و چگونگی رویکرد به یک مطالبه‌ی سیاسی را بر اساس روشهای متداول و مرسوم تحلیل کند، به اشتباه همه‌ی راهها را بسته خواهد دید.
مسئله پیگیری آزادی امام‌موسی‌صدر را نیز باید در این فضا تعریف کرد:
گفتمان مخالفان و موافقان امام‌صدر مهمتر از مواضع جناحی و یا حزبی آنهاست (البته اگر حزبی در ایران به طور رسمی در این مورد اعلام موضع کند) و دیده شده که در یک طیف سیاسی بلکه در یک حزب سیاسی دو عضو دو موضع کاملا متضاد درباره این موضوع داشته‌اند.
گفتمان موافقان امام‌صدر در هر سطحی که شکل بگیرد طبیعتا موجب جلب توجه افکار عمومی و ایجاد فرصت‌هایی برای طرح این مسئله در مجامع رسمی و غیر‌رسمی می شود. اما مخالفان او به دو شیوه ناخشنودی خود را ابراز کرده‌اند. در مرحله اول تلاش کرده اند به هر نحوی از طرح نام امام‌صدر، شخصیت و خدمات او نزد افکار عمومی جلوگیری کنند. در مرحله دوم و در صورت برهم‌خوردن این موازنه از سوی دوستداران امام‌صدر، مخالفان هیچ باکی از طرح علنی و بی‌پروای کینه‌ها و تهمت‌ها برای مسموم کردن فضا نداشته‌اند.
اما تحلیل فضای سیاسی متاثر از چهره‌ها و گفتمان‌ها، بدون درنظر ‌گرفتن نقش منحصر‌به‌فرد آیت‌الله‌ خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ابتر است. گفتمان آیت‌الله خامنه‌ای قطعا موثرترین و در عین حال مشروعیت‌بخش‌ترین گفتمان نزد افکار عمومی است. در واقع برگ برنده در میان موافقان و مخالفان امام‌‌صدر در دست کسی است که نظر مثبت آیت‌الله خامنه‌ای را جلب کرده باشد.
بر مخاطب هوشمند واضح است که موقعیت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به هیچ وجه با موقعیت بنیانگذار فقید جمهوری اسلامی قابل مقایسه نیست ازاین‌رو در بسیاری از موضوعات که اجماعی بر آن در میان چهره‌ها وجود ندارد معظم‌له علنا و به صورت باصطلاح انقلابی روبروی یک طیف قرار نمی گیرند بلکه تنها به ایجاد یک گفتمان نزد افکار عمومی بسنده می کنند. آیت‌آلله خامنه‌ای درواقع به نوعی برای یک طیف در افکار عمومی سرمایه‌گذاری می‌کنند. اینک نوبت طیف موافق است تا با مانور روی نظر مساعد رهبری نسبت به آن موضوع خاص، افکار عمومی را با خود همراه کند و یک مطالبه فراگیر اجتماعی ایجاد نماید. مزیت دیگر موقعیت جدید موافقان کوتاه شدن زبان مخالفان در نقد علنی موضع موافقان است چه اینکه مخالفان از قرار گرفتن مقابل رهبری نزد افکار عمومی پروا دارند. با طی تمامی این مراحل موافقان می‌توانند امیدوار به حضور قاطع رهبری در کنار خود باشند.[۲]
با این مقدمه بی‌جا نیست اگر پیام حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به همایش بزرگداشت امام موسی ‌صدر (برگزار شده در خرداد ۷۸) را سرمایه‌گذاری بزرگ ایشان برای امام‌موسی‌صدر و برگ برنده دوستداران آزادی او در برابر مخالفانش بدانیم. خاصه اینکه این پیام بدون اشاره به تهمت‌ها و انتقادهای مطروحه از سوی مخالفین امام‌صدر به همه آنها پاسخ می دهد و نقشی درخور برای امام صدر در پیروزی انقلاب ترسیم می‌کند.
مشخص نیست چرا از حدود یک دهه قبل که این پیام صادر شده دوستداران امام‌موسی‌صدر مرحله دوم این استراتژی یعنی خلق فضا در عرصه عمومی را دنبال نکرده‌اند. شاید اگر این مراحل به درستی از سوی دوسنداران امام صدر صورت می گرفت امروز شاهد حضور قاطع رهبری در پرونده پیگیری آزادی ایشان می‌بودیم.
اما به هر صورت دوستداران امام صدر باید بدانند که شرایط تغییر نکرده؛ امروز هم راه آزادی امام صدر همان است که ۱۰ سال قبل بود. پس باید برای جبران فرصت های از دست رفته با قدرتی هر چه بیشتر به میان مردم برویم و به طرح این موضوع بپردازیم و از ملامت مخالفان نیز نهراسیم چه اینکه سند تایید موثرترین و مشروعیت‌بخش‌ترین چهره جمهوری اسلامی همراه ماست.

متن کامل پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت الله سیدعلی خامنه ای به همایش علمی بزرگداشت امام موسی صدر،خرداد ۱۳۷۸، دانشگاه مفید، قم

[۱]محمد قوچانی، بازی بزرگان

[۲] در سالهای اخیر بسیاری از تشکل‌های دانشجویی عدالتخواه با تکیه بر بیانات رهبری پیرامون مبارزه با مفساد اقتصادی یک مطالبه فراگیر اجتماعی را شکل دادند. اکنون که رویکرد ضد فساد اقتصادی تا حدودی غالب شده دانشجویان و افکار عمومی شاهد نقش پررنگ‌تر رهبری در ادامه این مسیر هستند.