تلاش امام صدر برای تقریب مذاهب اسلامی
بدست admin • ۵ بهمن ۱۳۸۷ • دسته: یادداشت های یاران صدرامام صدر وحدت میان همه مردم لبنان را در راستای داشتن کشوری آباد و آرام و مقتدرشرطی اساسی می دانست و در این میان مذاهب اسلامی ( به ویژه سنی ها ) به لحاظ اشتراکات فراوان در اصول جایگاه ویژه ای داشت . وی موارد اختلاف میان شیعیان و سنی ها قابل حل می دانست ودر راستای نزدیک کردن این دو بسیار تلاش می کرد . او یکی از حامیان « تقریب مذاهب اسلامی » بود . و در سفرهای متعدد به کشورهای مسلمان وحدت بین مسلمانان را جستجو می کرد .مرحوم در دکتر سید جعفر شهیدی در این باره می گوید:
«بی تردید میتوان گفت که آقای صدر از دعات تقریب بودند. ایشان با اشرافی که بر موقعیت خاص مسلمانان و نیازهای آنان در این روزگار داشتند، این ضرورت را کاملا درک کرده بودند که باید ارتباط کاملی میان مذاهب اسلامی برقرار نمود. عرض کردم که ایشان در کشورهای اسلامی چه حرمتی داشتند و آنها به ایشان چگونه نگاه میکردند …»[۱]
پس از انتخاب ایشان به ریاست مجلس اعلای شیعیان لبنان نامه ای[۲] در تاریح ۱/۱۰/۱۳۶۹ به شیخ حسن خالد؛ مفتی اهل سنت جمهوری لبنان؛ وحدت مسلمانان و متحد کردن صفوف متفرق و هماهنگی بین آنها را وسیله ای برا ی حل مشکلات لبنان ذکر کرد . نه وحدتی شعار گونه و صوری که از پی ناچاری و برای داشتن زندگی مسالمت آمیز با پیروان دیگر مذاهب بر خواسته باشد بلکه وحدتی که در تار و پود و اندیشه و احساس مسلمانان متجلی باشد. امام صدر در این نامه با اشاره به تلاشهایی که توسط «دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه » برای وحدت فقهی صورت گرفته ادامه این مسیر را خواستار می شود. او زمینه های همکاری را اینگونه مطرح می کند:
الف) اهداف شرعى محض، همچون یکى کردن اعیاد و شعایر دینى و برخى از عبادات مانند اذان و نماز جماعت و غیره: در صورت امکان با اعتماد بر طرق علمى جدید به منظور رؤیت هلال در زاویه رؤیت، شاید بتوان به نتیجهاى رسید که روز عید را تعیین کرد، تا بدین وسیله مسلمانان جهان بتوانند در یک روز این عید را برگزار کنند و از دشواریهایى که از این راه براى آنان پیش مى آید کاسته شود؛ دشواریهاى متعددى که ما به علّت تاخّر و تقدّم ثبوت عید با آنها روبرو مى شویم. همچنین مى توان درباره جملاتى براى اذان که در نزد عامه مورد پذیرش است، بررسى و تحقیق به عمل آورد.
ب) اهداف اجتماعى: با تلاش مشترک مى توان به مبارزه با بى سوادى و آوارگى پرداخت. تحت نظر گرفتن ایتام و بالا بردن سطح زندگى زحمتکشان مى تواند از دیگر اهداف مشترک ما باشد، و ایجاد مؤسساتى براى این اهدافِ والا کارى ساده و ممکن است.
ج) اهداف ملّى: آیا در میهن دوستى ما تردیدى هست؟ پس،
- وجوب مشارکت فعّالانه براى آزادسازى فلسطین
- وجوب حمایت از لبنان در برابر مطامع دشمن جنایتکار
- وجوب کمک به مبارزات مقدس مردم فلسطین
- ضرورت آمادگى و همکارى کامل با دولتهاى عربى برادر براى رویارویى با تجاوز احتمالى دشمن در هر لحظه، »[۳]
- و بهبود اوضاع جنوب لبنان به صورت خاص،
- و سراسر لبنان به طور کلى باید همانند دژى باشد که شاخهاى اسرائیل در آن بشکند و مطامع استعمار در آن نابود گردد.
البته این اصلاح طلبی و نو گرایی وتلاش امام صدر هم از جانب بسیاری از روحانیون مورد نقدهای فراوان قرار گرفت . که بعضاً باعث رنجیدگی خاطر امام صدر نیز می شد .[۴]
[۱] ) عزت شیعه جلد دوم ، محسن کمالیان ، انتشارات صحیفه خرد صفحه ۵۳۵
[۲] ) کتاب “نای و نی ” از مجموعه ” در قلمرو اندیشه امام موسی صدر ” ، ترجمه شادروان علی حجتی کرمانی، صفحه ۳۵۵ تا ۳۶۰ ،
[۳] ) همان ، صفحه ۳۵۸ و ۳۵۹
[۴] ) عزت شیعه جلد دوم ، محسن کمالیان ، انتشارات صحیفه خرد صفحه ۳۹






